همبستگی ارزهای دیجیتال در ترید چیست؟ مدیریت ریسک پوزیشن‌های هم‌جهت در حساب پراپ

همبستگی ارزهای دیجیتال چیست و Correlation در ترید چه کاربردی دارد؟

همبستگی در ترید یعنی اینکه حرکت قیمت دو دارایی را با هم مقایسه کنیم و ببینیم معمولا تا چه حد شبیه یا مخالف یکدیگر حرکت می‌کنند. اگر دو ارز بیشتر وقت‌ها در یک جهت حرکت کنند، می‌گوییم همبستگی مثبت دارند. اگر یکی بالا برود و دیگری بیشتر وقت‌ها در جهت مخالف حرکت کند، همبستگی منفی است. وقتی هم رابطه مشخصی بین حرکت آن‌ها دیده نشود، همبستگی نزدیک به صفر است.

برای یک معامله‌گر، این موضوع فقط یک عدد آماری نیست. همبستگی کمک می‌کند بفهمد چند معامله‌ای که باز کرده واقعا ریسک‌های جدا از هم دارند یا به یک حرکت مشترک بازار وابسته‌اند.

مثلا فرض کنید هم‌زمان روی بیت‌کوین و دو آلت‌کوین پوزیشن خرید دارید. اگر این سه ارز در آن دوره رفتار مشابهی داشته باشند، افت بازار می‌تواند هر سه معامله را با هم وارد ضرر کند. در این حالت داشتن سه پوزیشن مختلف لزوما به معنی پخش شدن ریسک نیست.

به همین دلیل بررسی Correlation در ترید بیشتر برای مدیریت ریسک و بهتر چیدن پوزیشن‌ها کاربرد دارد، نه اینکه به‌تنهایی جهت بعدی قیمت را پیش‌بینی کند. در حساب پراپ مهم است، چون چند ضرر فشار بیشتری به حساب می‌آورند.

ضریب همبستگی از ۱- تا ۱+ چه معنایی دارد؟

ضریب همبستگی عددی بین ۱- تا ۱+ است و نشان می‌دهد حرکت دو دارایی چقدر به هم شبیه یا مخالف است.

اگر عدد به ۱+ نزدیک باشد، دو دارایی معمولا در یک جهت حرکت می‌کنند. مثلا ضریب ۰.۸ یعنی حرکت آن‌ها در بسیاری از مواقع شبیه هم است؛ البته نه اینکه همیشه دقیقا با هم بالا و پایین شوند.

اگر عدد به ۱- نزدیک باشد، دو دارایی بیشتر خلاف جهت هم حرکت می‌کنند. یعنی وقتی یکی بالا می‌رود، دیگری ممکن است تمایل به کاهش داشته باشد.

عدد نزدیک به صفر هم یعنی رابطه مشخصی بین حرکت آن دو دیده نمی‌شود.

عددهایی مثل ۰.۷ یا ۰.۸ مرز قطعی نیستند. همچنین همبستگی فقط شباهت حرکت قیمت‌ها را نشان می‌دهد و ثابت نمی‌کند که حرکت یک ارز باعث حرکت ارز دیگر شده است.

چرا BTC، ETH و بعضی آلت‌کوین‌ها می‌توانند ریسک تکراری ایجاد کنند؟

بیت‌کوین روی جهت کلی بازار ارزهای دیجیتال اثر زیادی دارد. وقتی BTC رشد یا افت شدید می‌کند، خیلی از آلت‌کوین‌ها هم با کمی فاصله در همان جهت حرکت می‌کنند. اتریوم هم در بسیاری از دوره‌ها رفتار نزدیکی به بیت‌کوین دارد و بعضی آلت‌کوین‌ها به حرکت ETH هم واکنش نشان می‌دهند.

دلیلش این است که بخش بزرگی از بازار کریپتو تحت تاثیر عوامل مشترک قرار دارد؛ مثلا ورود یا خروج پول، خبرهای مهم، تغییر احساسات معامله‌گران یا افزایش ترس در بازار. وقتی عامل اصلی یکی باشد، چند ارز مختلف می‌توانند هم‌زمان بالا یا پایین بروند.

فرض کنید روی  BTC، ETH و SOL سه پوزیشن خرید باز کرده‌اید. روی کاغذ سه معامله جدا دارید، اما اگر هر سه در آن دوره همبستگی بالایی داشته باشند، یک افت عمومی بازار می‌تواند هر سه پوزیشن را وارد ضرر کند. در این حالت بخشی از ریسک شما تکراری است.

این موضوع زمانی مهم‌تر می‌شود که حجم هر سه معامله زیاد باشد. چون معامله‌گر ممکن است فکر کند ریسک را بین چند ارز پخش کرده، اما در عمل چند پوزیشن به یک حرکت مشترک بازار وابسته‌اند. به همین دلیل قبل از باز کردن چند معامله هم‌جهت، بهتر است فقط نام ارزها را نبینیم و رابطه حرکت آن‌ها را هم بررسی کنیم.

چرا سه پوزیشن مختلف لزوما سه ریسک مستقل نیستند؟

سه پوزیشن مختلف همیشه به معنی سه ریسک جدا نیست. چیزی که مهم است فقط تعداد معاملات نیست؛ باید ببینیم این معاملات چقدر به یک حرکت مشترک بازار وابسته‌اند.

فرض کنید روی BTC، ETH و SOL هم‌زمان پوزیشن خرید باز کرده‌اید و برای هر معامله ۱ درصد از حساب را در معرض ریسک گذاشته‌اید. در نگاه اول شاید فکر کنید سه معامله جدا دارید و هرکدام فقط ۱ درصد ریسک دارند. اما اگر هر سه ارز در همان دوره همبستگی بالایی داشته باشند، یک افت عمومی بازار می‌تواند هر سه معامله را تقریبا هم‌زمان به سمت حد ضرر ببرد.

در چنین شرایطی، این سه پوزیشن را می‌توان Correlated Positions یا پوزیشن‌های همبسته دانست. یعنی معاملاتی که به دلیل حرکت مشابه دارایی‌ها، بخشی از ریسک آن‌ها مشترک است.

جهت معامله هم مهم است. مثلا دو پوزیشن خرید روی دو ارز با همبستگی مثبت معمولا ریسک مشترک بیشتری دارند. اما اگر روی یکی خرید و روی دیگری فروش گرفته باشید، وضعیت فرق می‌کند و باید جدا بررسی شود.

پس قبل از اضافه کردن پوزیشن جدید، بهتر است فقط به این نگاه نکنید که نماد معامله فرق دارد. سوال مهم‌تر این است که اگر بازار ناگهان یک حرکت شدید انجام دهد، چند پوزیشن شما ممکن است هم‌زمان تحت فشار قرار بگیرند؟

چگونه یک ماتریس همبستگی ساده بسازیم و بخوانیم؟

ماتریس همبستگی جدولی است که نشان می‌دهد هر ارز نسبت به ارزهای دیگر چه میزان همبستگی دارد. با این جدول می‌توانید ببینید کدام دارایی‌ها حرکت شبیه‌تری دارند و کدام‌ها کمتر به هم وابسته‌اند.

برای ساخت این ماتریس، بهتر است به‌جای خود قیمت، بازده قیمت‌ها را با هم مقایسه کنید. چون دو ارز ممکن است هر دو در بلندمدت رشد کرده باشند، اما این به معنی حرکت مشابه روزانه آن‌ها نیست. بازده نشان می‌دهد قیمت هر دارایی در هر دوره چند درصد تغییر کرده است.

انتخاب بازه زمانی

اول یک بازه مشخص انتخاب کنید؛ مثلا ۳۰، ۶۰ یا ۹۰ روز گذشته. هیچ بازه‌ای همیشه بهترین نیست. بازه کوتاه‌تر رفتار جدید بازار را بهتر نشان می‌دهد، اما نوسان بیشتری دارد. بازه بلندتر دید کلی‌تری می‌دهد، ولی ممکن است تغییرات تازه را دیرتر نشان دهد.

خواندن ماتریس

یک نمونه فرضی:

عدد ۱ روی قطر جدول طبیعی است، چون هر دارایی با خودش همبستگی کامل دارد. در این مثال فرضی، BTC و ETH رابطه نزدیک‌تری دارند، در حالی که XRP نسبت به سه ارز دیگر همبستگی کمتری نشان می‌دهد.

هدف از این جدول پیدا کردن عدد جادویی نیست. ماتریس کمک می‌کند قبل از باز کردن چند پوزیشن بفهمید آیا ریسک خود را پخش کرده‌اید یا چند بار در معرض یک حرکت مشابه بازار قرار گرفته‌اید.

چگونه حجم پوزیشن‌های Correlated را مدیریت کنیم؟

وقتی چند دارایی همبستگی بالایی دارند، بهتر است ریسک آن‌ها را جدا از هم نبینید. ممکن است هر معامله به‌تنهایی حجم منطقی داشته باشد، اما مجموع چند پوزیشن هم‌جهت فشار زیادی به حساب وارد کند.

پوزیشن‌های همبسته را یک گروه ریسک ببینید

فرض کنید معمولا برای هر معامله ۱ درصد ریسک در نظر می‌گیرید. اگر هم‌زمان سه پوزیشن خرید روی BTC، ETH و SOL باز کنید، منطقی نیست فقط به این فکر کنید که هرکدام ۱ درصد ریسک دارند. اگر این سه ارز در همان دوره همبستگی بالایی داشته باشند، بهتر است آن‌ها را بخشی از یک ریسک مشترک ببینید.

این به معنی ممنوع بودن چند معامله هم‌زمان نیست. هدف این است که قبل از ورود، مجموع ریسک آن‌ها را ببینید و تصمیم بگیرید آیا حساب تحمل این مقدار ریسک را دارد یا نه.

ریسک را بین معاملات تقسیم کنید

یکی از روش‌های ساده این است که به‌جای استفاده از حجم کامل در همه معاملات، بودجه ریسک را بین آن‌ها تقسیم کنید. مثلا اگر برای یک ایده معاملاتی حداکثر ۱.۵ درصد ریسک در نظر گرفته‌اید، می‌توانید این مقدار را بین دو یا سه پوزیشن مرتبط تقسیم کنید؛ نه اینکه برای هرکدام جداگانه ۱.۵ درصد ریسک بگیرید.

قبل از اضافه کردن پوزیشن جدید، Exposure را دوباره بررسی کنید

ممکن است اولین معامله به‌تنهایی مشکلی نداشته باشد، اما معامله دوم یا سوم باعث شود بخش زیادی از حساب به یک حرکت بازار وابسته شود. قبل از ورود جدید این موارد را بررسی کنید:

• آیا پوزیشن‌ها در یک جهت هستند؟
• همبستگی آن‌ها در بازه‌ای که بررسی کرده‌اید چقدر است؟
• اگر بازار خلاف جهت شما حرکت کند، چند معامله هم‌زمان ضرر می‌کنند؟
• مجموع ریسک همه این پوزیشن‌ها چقدر است؟

مدیریت Correlated Positions بیشتر از اینکه به یک فرمول ثابت نیاز داشته باشد، به دیدن ریسک کل حساب نیاز دارد. حجم هر معامله باید با توجه به بقیه پوزیشن‌های مجدد تعیین شود، نه به‌صورت جداگانه.

نمونه چیدمان کم‌تمرکزتر پوزیشن‌ها در حساب پراپ

فرض کنید یک معامله‌گر سه موقعیت مناسب روی BTC، ETH و SOL پیدا کرده و می‌خواهد روی هر سه پوزیشن خرید باز کند. اگر هر سه ارز در آن دوره همبستگی بالایی داشته باشند، باز کردن حجم کامل روی هر سه می‌تواند باعث شود بخش بزرگی از ریسک حساب به یک حرکت مشترک بازار وابسته شود.

مثلا در سناریوی اول، معامله‌گر روی هر سه پوزیشن ۱ درصد ریسک می‌کند. در این حالت اگر بازار کریپتو ناگهان ریزش کند، ممکن است هر سه معامله هم‌زمان وارد ضرر شوند و مجموع فشار روی حساب به حدود ۳ درصد برسد.

در سناریوی دوم، معامله‌گر متوجه همبستگی بالای این سه ارز می‌شود و ریسک کل این گروه را مثلا روی ۱.۵ درصد نگه می‌دارد. سپس همین مقدار را بین پوزیشن‌ها تقسیم می‌کند؛ برای نمونه ۰.۵ درصد روی هر معامله.

این مثال به معنی بهتر بودن عدد ۱.۵ درصد نیست و مقدار مناسب ریسک به استراتژی و قوانین حساب بستگی دارد. نکته اصلی این است که چند معامله همبسته را نباید کاملا جدا از هم دید.

هدف از چیدمان کم‌تمرکزتر این است که اگر یک حرکت شدید در بازار اتفاق افتاد، تمام بودجه ریسک حساب به یک جهت و چند دارایی مشابه وابسته نباشد.

نمونه چیدمان کم‌تمرکزتر پوزیشن‌ها در حساب پراپ

فرض کنید یک معامله‌گر سه موقعیت مناسب روی BTC، ETH و SOL پیدا کرده و می‌خواهد روی هر سه پوزیشن خرید باز کند. اگر هر سه ارز در آن دوره همبستگی بالایی داشته باشند، باز کردن حجم کامل روی هر سه می‌تواند باعث شود بخش بزرگی از ریسک حساب به یک حرکت مشترک بازار وابسته شود.

مثلا در سناریوی اول، معامله‌گر روی هر سه پوزیشن ۱ درصد ریسک می‌کند. در این حالت اگر بازار کریپتو ناگهان ریزش کند، ممکن است هر سه معامله هم‌زمان وارد ضرر شوند و مجموع فشار روی حساب به حدود ۳ درصد برسد.

در سناریوی دوم، معامله‌گر متوجه همبستگی بالای این سه ارز می‌شود و ریسک کل این گروه را مثلا روی ۱.۵ درصد نگه می‌دارد. سپس همین مقدار را بین پوزیشن‌ها تقسیم می‌کند؛ برای نمونه ۰.۵ درصد روی هر معامله.

این مثال به معنی بهتر بودن عدد ۱.۵ درصد نیست و مقدار مناسب ریسک به استراتژی و قوانین حساب بستگی دارد. نکته اصلی این است که چند معامله همبسته را نباید کاملا جدا از هم دید.

هدف از چیدمان کم‌تمرکزتر این است که اگر یک حرکت شدید در بازار اتفاق افتاد، تمام بودجه ریسک حساب به یک جهت و چند دارایی مشابه وابسته نباشد.

همبستگی ثابت نیست؛ چرا بازه زمانی و شرایط بازار مهم است؟

همبستگی بین ارزها عدد ثابتی نیست و ممکن است با گذشت زمان تغییر کند. دو ارز شاید در یک ماه حرکت خیلی مشابهی داشته باشند، اما چند هفته بعد رابطه آن‌ها ضعیف‌تر شود.

یکی از دلایل این تغییر، شرایط بازار است. در دوره‌های آرام، بعضی آلت‌کوین‌ها ممکن است رفتار متفاوتی از بیت‌کوین داشته باشند. اما وقتی ترس شدید یا ریزش گسترده در بازار شکل می‌گیرد، تعداد بیشتری از ارزها ممکن است هم‌زمان در یک جهت حرکت کنند.

بازه زمانی هم روی نتیجه تاثیر دارد. ممکن است همبستگی BTC و ETH در داده‌های ۳۰ روزه با نتیجه‌ای که از ۹۰ روز گذشته می‌گیرید یکسان نباشد. به همین دلیل بهتر است به یک عدد قدیمی یا یک جدول ثابت تکیه نکنید.

اگر چند پوزیشن باز دارید، بهتر است همبستگی را در بازه‌های مختلف بررسی کنید و ببینید رفتار دارایی‌ها اخیرا تغییر کرده یا نه. قبل از گرفتن چند پوزیشن هم‌جهت، داشتن یک تصویر تازه از رابطه آن‌ها به تصمیم بهتر کمک می‌کند.

همبستگی دارایی‌ها در ارزیابی ریسک SDF

در حساب پراپ، فقط حجم هر معامله مهم نیست. اگر چند پوزیشن هم‌زمان باز باشند و بیشتر آن‌ها به یک حرکت مشترک بازار وابسته باشند، ریسک واقعی حساب می‌تواند بیشتر از چیزی باشد که با بررسی جداگانه هر معامله دیده می‌شود.

در ارزیابی ریسک SDF هم فقط یک پوزیشن بررسی نمی‌شود. ریسک کل حساب، تمرکز ریسک و رابطه بین دارایی‌های معامله‌شده هم اهمیت دارد. برای مثال، چند پوزیشن خرید روی ارزهایی که همبستگی بالایی دارند، ممکن است از نظر ریسک مثل چند معامله کاملا مستقل در نظر گرفته نشوند.

به همین دلیل، قبل از باز کردن معامله جدید بهتر است ببینید چه پوزیشن‌هایی از قبل دارید و آیا پوزیشن تازه همان ریسک قبلی را بیشتر می‌کند یا نه. اگر چند معامله هم‌جهت روی دارایی‌های نزدیک به هم باز کرده‌اید، کم کردن حجم یا محدود کردن تعداد پوزیشن‌ها می‌تواند فشار روی حساب را کمتر کند.

هدف این نگاه این است که ریسک حساب فقط به یک سناریو یا یک حرکت بازار وابسته نشود.

همبستگی ارزهای دیجیتال کمک می‌کند ریسک واقعی چند پوزیشن را بهتر ببینید. اگر چند ارز رفتار مشابهی داشته باشند، باز کردن معامله روی همه آن‌ها لزوما به معنی پخش شدن ریسک نیست و ممکن است یک حرکت بازار چند پوزیشن را هم‌زمان تحت فشار قرار دهد.

برای همین بهتر است قبل از باز کردن معاملات هم‌جهت، همبستگی دارایی‌ها، جهت پوزیشن‌ها و مجموع ریسک حساب را کنار هم بررسی کنید. در حساب پراپ، مدیریت همین ریسک‌های مشترک می‌تواند به اندازه انتخاب نقطه ورود اهمیت داشته باشد.